Kwas retinowy w kosmetyce

kwas retinowy w kosmetyce

Witamina A jest zaliczana do „witamin młodości” i nie bez przyczyny cieszy się szerokim zastosowaniem w przemyśle kosmetycznym. Jej nazwa nie odnosi się jednak tylko do jednego związku. Witamina A to tak naprawdę cała grupa substancji cechujących się różną aktywnością biologiczną. Jedną z nich jest kwas retinowy, nazywany też tretynoiną.

 

Formy witaminy A

Termin witamina A odnosi się do substancji o zbliżonej budowie i aktywności biologicznej. Związki te określane też mianem retinoidów są naturalnymi lub syntetycznymi pochodnymi retinolu. (Zobacz również: Jak stosować retinol?)

Obecnie retinoidy dzieli się na trzy grupy:

  • Retinoidy I generacji (monoaromatyczne naturalne pochodne retinolu o działaniu nieselektywnym):
    • Retinol
    • Aldehyd retinowy
    • Kwas retinowy (tretynoina)
  • Retinoidy II generacji (aromatyczne syntetyczne pochodne o budowie zbliżonej do retinolu):
    • Acytretyna
    • Etretynian
    • Motretynid
  • Retinoidy III generacji (poliaromatyczne syntetyczne pochodne o działaniu selektywnym):
    • Adapalen
    • Beksaroten
    • Tazaroten

Tretynoina w kosmetyce

Witamina A dzięki wysokiej rozpuszczalności w tłuszczach jest dobrze wchłaniana przez skórę. Ich mechanizm działania opiera się na powinowactwie do specyficznych receptorów komórkowych – RAR (receptory dla kwasu retinowego) i RXR (receptory retinoidowe X). Za ich pośrednictwem retinoidy wpływają na procesy różnicowania komórek i wspomagają utrzymanie właściwego stanu naskórka. Kwas retinowy jest związkiem o najsilniejszym działaniu i szerokim zastosowaniu w kosmetyce.

Kwas retinowy w preparatach przeciwtrądzikowych

Tretynoina, podobnie jak jej pochodna – izotretynoina, jest związkiem znanym z wysokiej skuteczności w terapii trądziku. Kwas retinowy poprzez wpływ na proliferację i różnicowanie się komórek działa złuszczająco na martwe komórki naskórka i przyśpiesza wymianę jego zewnętrznych warstw. Dodatkowo reguluje procesy rogowacenia naskórka i wydzielania łoju, a także posiada właściwości przeciwzapalne. Stosowana na skórę w stężeniu 0,01-0,4% jest więc skutecznym środkiem w walce z trądzikiem młodzieńczym. 

Kosmetyki anti-aging z kwasem retinowym

Korzystny wpływ kwasu retinowego na skórę może być także wykorzystywany w kosmetykach ograniczających starzenie się skóry. Witamina A poprawia elastyczność skóry, zwalcza przebarwienia i redukuje zmarszczki. Działanie to związane jest między innymi ze stymulacją proliferacji fibroblastów i keratynocytów. Poprzez wzmocnienie warstw naskórka retinoidy ograniczają przezskórną utratę wody, a hamując transport melaniny niwelują przebarwienia. Na działanie anti-aging przekładają się także właściwości przeciwutleniające witaminy A. Poprzez wymiatanie wolnych rodników i ograniczanie produkcji metaloproteinaz, kosmetyki zawierające retinoidy chronią przed szkodliwym działaniem promieniowania UV i przeciwdziałają fotostarzeniu skóry.

Retinoidy – skutki uboczne

Stosowanie retinoidów może niestety wiązać się z dość licznymi działaniami niepożądanymi. Istotne jest, aby podczas ich stosowania unikać silnego słońca, ponieważ mogą działać fotouczulająco i zwiększać wrażliwość skóry na poparzenia. Do innych popularnych skutków ubocznych stosowania witaminy A na skórę należą m.in.:

  • Zaczerwienienie skóry
  • Nadmierne złuszczanie się skóry
  • Wysypki skórne, świąd i pieczenie
  • Suchość skóry
  • Podrażnienie skóry

Związki te wykazują także udowodnione działanie teratogenne – toksyczne dla płodu. Stosowanie doustne jest więc bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ze względu na możliwość absorpcji substancji do krwioobiegu powinny one także unikać stosowania retinoidów zewnętrznie, na skórę. 


Bibliografia:

  1. Bojarowicz H, Płowiec A. Wpływ witaminy A na kondycję skóry. Problemy Higieny i Epidemiologii (2010), 91(3): 352-356. 
  2. Marona H, Gunia A, Pękla E. Retinoidy – rola w farmakoterapii w aspekcie komórkowego mechanizmu działania. Farmacja Polska (2010), 66(3): 187-192. 
  3. Zasada M, Adamczyk A. Witamina A. Budowa i Mechanizm działania. Kosmetologia Estetyczna (2018), 5(7): 517-520. 
  4. https://dermatic.pl/aestheticbusiness/2021/09/01/formy-witaminy-a-retinol-retinal-kwas-retinowy/
Strona używa plików cookies w celach wymienionych w Polityce Prywatności.
Ustawienia dotyczące cookies możesz zmienić w konfiguracji Twojej przeglądarki internetowej.